image

Een gesprek met Steven Reiss

Onderzoek naar wat ons motiveert

Het Reiss Profile® is vernoemd naar dr. Steven Reiss, professor in de psychologie en psychiatrie aan de Ohio State University (USA).
Nadat hij samen met arts Richard McNally, tegenwoordig professor aan Harvard University, onderzoek deed naar angststoornissen en psychische problemen bij mensen met een achterstand, richtte Reiss zich halverwege de jaren ’90 van de vorige eeuw op het onderwerp motivatieonderzoek. Zijn focus lag daarbij steeds op de belangrijkste levensmotieven en hun invloed op het menselijk gedrag en de ontwikkeling van de individuele persoonlijkheid.
Steven Reiss overleed in oktober 2016 op 69-jarige leeftijd. Hieronder een interview met hem uit 2008. 

Hoe bent u te werk gegaan bij het motivatieonderzoek?

Reiss: ‘We zijn begonnen met de vraag: Wat willen mensen echt in het leven en welke drijfveren bepalen hun acties? Wij waren het eerste onderzoeksteam ter wereld die deze vraag empirisch heeft onderzocht en mensen heeft gevraagd waarnaar zij nu werkelijk streefden. Dat wil zeggen dat wij de respondenten een lange vragenlijst voorgelegd hebben waarbij zij moesten aangeven hoe sterk zij deze behoeften wilden vervullen. Met behulp van wiskundige en psychometrische procedures hebben we daaruit 16 fundamentele levensmotieven gefilterd.

Hieruit hebben we het Reiss Profile® ontwikkeld, een uniek en betrouwbaar instrument om de individuele motieven en waarden te meten en gedrag te voorspellen.’

Uw eerste boek is getiteld: Wie ben ik? Daarin gaat u in op het begrip waarden-georiënteerd geluk. Wat bedoelt u daarmee?

Reiss: ‘Waardengeoriënteerd geluk betekent voor mij het geluk dat volgt op het vervullen van de levensmotieven. Dit staat haaks op een enkele situationele waarneming. Sigmund Freud heeft ooit gezegd: wij worden vooral gemotiveerd door instincten en psychische energie. Onze aanpak is anders. Wij zeggen dat menselijk gedrag het gevolg is van het nastreven van de vervulling van fundamentele verlangens.’

Daarbij gaat u uit van 16 levensmotieven die deel uitmaken van het menselijk handelen. Kunt u ons kort laten zien wat de relevantie is van deze motieven ten opzichte van de arbeidsmarkt?

Reiss: ‘Dat is een zeer complex thema, maar ik zal het proberen. Je zou kunnen zeggen dat Erkenning, Wraak/Strijd en Emotionele rust de psychologische motieven van het profiel zijn. Terwijl bijvoorbeeld Wraak/Strijd enerzijds het streven naar het vermijden van conflicten en anderzijds de wil om te winnen meet, laat het motief Emotionele rust de behoefte zien aan het vermijden van angst en risico’s. Dit laat bijvoorbeeld zien hoe stressbestendig iemand is. In een context van leiderschap zijn ook de motieven Macht, Onafhankelijkheid, Eer, Idealisme, Nieuwsgierigheid, Status, Sparen/Verzamelen, Orde en Relaties relevant.

De overige motieven zoals Lichamelijke activiteit, Eten, Eros en gezin zijn hier voor de volledigheid vermeld.

Steven Reiss interview

Hoe moeten we ons het werken met het Reiss Profile® in de praktijk voorstellen?

Reiss: Alle bovengenoemde motieven worden via een test vertaald naar een grafiek waaruit het profiel zich laat analyseren. Daarbij geldt dat een gemiddelde uitkomst niet van doorslaggevende betekenis is voor de persoonlijkheid omdat de geldende eisen in de maatschappij dit gedrag als normaal beschouwen. Dat wil zeggen: een persoon hoeft geen specifieke gedragingen of gewoontes te ontwikkelen om zijn behoeften te vervullen.

Het is anders met zwak of sterk uitgesproken motieven. In dat geval is de behoefte aan vervulling daarvan niet de geldende norm. De individuele persoon zal dan veel meer specifieke gedragingen en gewoontes ontwikkelen om zijn behoefte aan bepaalde motieven te vervullen en daarmee een dieper gevoel van geluk te bereiken. Het Reiss Profile® toont dus behoeften, waarden en onveranderlijke eigenschappen aan.

Welke combinaties van motieven zijn bijzonder interessant?

Reiss: ‘Er zijn veel verschillende varianten. Echter, Status en Macht bijvoorbeeld zijn twee motieven die elkaar versterken. Succes-georiënteerde mensen hebben de neiging tot een grote behoefte (een hoge, groene score) aan het vervullen van de motieven Status en Macht.’

Kunnen bepaalde persoonlijkheidstypen uit de motieven worden afgeleid?

Reiss: ‘Ik wil deze vraag niet zo met ja beantwoorden omdat dit snel leidt tot stereotypen. En onze aanpak benadrukt juist het individu. Wij mensen onderscheiden ons heel erg door onze fundamentele verlangens. Omdat we onze behoeften willen bevredigen, kan dit tot conflicten leiden. Door de bewustwording van de verschillende motiefprofielen, bevordert onze aanpak de verdraagzaamheid en de waardering tussen mensen.’

In uw nieuwe boek: De normale persoonlijkheid, een nieuwe manier van denken over mensen, dat in het voorjaar van 2008 is verschenen, gaat u diep in op verschillende gedragingen. Wat is die nieuwe manier van denken die u daarbij wil laten zien?

Reiss: ‘Voor mij is de cruciale vraag Wie bepaalt eigenlijk welke gedragingen normaal zijn en welke niet? We hebben de neiging om andersdenkenden te beoordelen als geestelijk ziek. Men kan echter het menselijk handelen ook op een andere manier bekijken. Achter persoonlijke of relatieproblemen schuilen vaak normale behoeften. Het is een verdere ontwikkeling van mijn motivatietheorie en de toepassing daarvan op verschillende levensgebieden, bijvoorbeeld in leiderschapssituaties of in de dagelijkse communicatie.’

In Duitsland is het Reiss Profile® de laatste jaren zeer succesvol toegepast in het werken met topsporters. Voorbeelden zijn het nationale mannenhandbalteam, de biatleten en ook enkele voetbalclubs uit de Bundesliga Wat vindt u van deze aanpak?

Reiss: ‘Ik juich dit buitengewoon toe. In Duitsland heeft Peter Boltersdorf, die zelf jarenlang zeer succesvol is geweest als trainer in de topsport, het Reiss Profile® geïntroduceerd op het sportveld. Daarbij werkt hij direct met de trainers en de sporters en laat zo de sporter zien hoe hij zijn gedrag in stressvolle situaties kan verbeteren. Hij kijkt echter ook naar de relatie tussen trainer en sporters maar ook tussen de sporters onderling in een team. Het Reiss Profile® is nu zelfs opgenomen in de opleiding van de Duitse academie voor trainers.’

Steven Reiss Interview

Welke andere toepassingsgebieden zijn er?

Reiss: ‘De methode kan ook worden gebruikt voor werving en selectie van medewerkers en bij het leiden en motiveren van medewerkers. Of een medewerker geschikt is om leiding te geven, wordt bepaald door kennis, bekwaamheid en vrije wil. Het aspect van de vrije wil wordt naar mijn mening tot nu toe verwaarloosd. Het probleem daarbij is dat een gebrekkige motivatie zich niet laat compenseren door kwalificatie maatregelen. Juist hierbij kan het Reiss Profile® ondersteunend zijn. Met behulp hiervan kunnen de fundamentele drijfveren van medewerkers in kaart worden gebracht en kan hun gedrag worden voorspeld. Managers kunnen zo hun eigen leiderschap verbeteren. Bij de werving en selectie van personeel kan het Reiss Profile® helpen om de juiste persoon op de juiste plaats te krijgen. Dit zijn slechts een paar voorbeelden van de vele mogelijkheden die er zijn.’

Laten we eens een kijkje nemen in de toekomst. Wat zijn uw belangrijkste doelen ten aanzien van de ontwikkeling van uw werk?

Reiss: ‘Ik denk dat we met het Reiss Profile® een zeer goede en efficiënte methode hebben ontwikkeld om mensen in hun persoonlijkheid te versterken en tegelijkertijd hun motivatie te vergroten, zowel in de sport als in het bedrijfsleven.

Het is mijn wens om in de economische omgeving een bijdrage te leveren aan het ontstaan van een nieuwe arbeidscultuur. Uiteindelijk gaat het erom de eigen verantwoordelijkheid van partijen te bevorderen en mensen te laten leven naar hun motieven. Simpel gezegd: als je wilt weten wat mensen in de toekomst gaan doen, moet je eerst weten wat hen echt motiveert en er dan van uitgaan dat zij in hun acties bevrediging zoeken van hun behoeftes en wensen.

Contact opnemen

John Delnoy
Tel:+31 6 20542186
E-Mail:office@reissprofile.eu